enże dział poświęcam objaśnieniu pewnych pojęć które dotyczą dawnego szewstwa.

Informacje zawarte poniżej opieram na opracowaniach Marca Carlsona z którego strony zapożyczyłem sobie także czarnobiałe grafiki schematów. Reszta wiedzy jest mniej lub bardziej pochodzenia polskiego.... z opracowań, Henryka Wiklaka (szczątkowo) i Ireny Turnau.

ico i mizdra

Skóra licowa..... czyli taka właściwa z której powinno się szyć obuwie. Jest zbudowana tak najprościej.... z Lica i Mizdry

Lico to ta wierzchnia część, na której rosło sobie włosie i na której siadały sobie muchy gdy krowa pasła się na łące.

Mizdra to ta lewa strona krowy... ta spodnia cześć z której usuwa się resztki mięsa i tłuszczu tuż przed garbowaniem.

dge/flesh

Dosłownie szycie "krawędź/mięso". Albo "krawędź/mizdra". Jest to jeden z starszych i bardziej podstawywych szwów stosowanych w obuwiu historycznym. Polega na wbijaniu igły w mizdre i wyciąganiu jej łukiem na krawędzi skóry, tuż przy licu. Co od razu sugeruje, że skóra musi mieć troszkę więcej niż milimetr, ażeby wbić weń igłe w ten sposób. Dlatego rekonstrukcję będe szył ze skóry 2mm -3mm. Choć prawdą jest, że można tak zszyć nawet 1mm skórę i tak często mi się udaje.

Najczęstsze zastosowanie widać dosłownie wszędzie. Wszystkie doszywane cholewy, fragmenty pszyszwy... zszywanie wszytkich wierzchnich składowych części obuwia. Szew ma same zalety... nie widać go, więc może być brzydki od środka :P Nie przeciera się (szczególnie ważne to było dla ludzi jeżdżących konno, gdyż buty ścierały się po bokach bardzo szybko a sam szew był zasłonięty wiec i zabezpieczony przed przetarciem). A poza tym wygoda .. zszyte w ten sposób buty na lewej stronie nie miały żadnych obcierających elementów.

W praktyce wygląda to mniejwięcej tak:

Podeszwy doszytwane techniką edge-flash
w klesycznych "turnsolach"

unel Stitch - flesh/flesh

Szycie tunelowe lub, mizdra/mizdra. Polega na wbijaniu igły od spodu skóry i po małym łuku wyciaganiu jej z tej samej strony... ale bez przebijania matariału na wylot. Jest to bardzo trudny szew, wymaga dużego wyczucia w posługiwaniu się igłą. Główe zastosowanie to przyszywanie podeszw. Dzięki temu dratwa nie ma kontaktu z podłożem i nie ściera się.

A wygląda to tak (tzn nie wygląda bo niewidać :P)

hip Stitch

Nieznam polskiego tłumaczenia. Jest to wewnętrzne szycie pętelkami.
jest podobne do Tunelowego... z tą rożnicą, że fragmenty skóry przyszywanej jest przebity na wylot... a sam szew biegnie "półjodełką" po ukosie.

Najczęściej był on stosowany do montowania jakichś elementów od środka buta. Np zapiętek usztywniających..... tak tak.... zapiętki są historyczne, ponoć pierwsze znaleziska pochodzą z X wieku z Yorku. Same zapiętki rozpowszechniły się dopiero w XII wieku.

(Tak na marginesie... zapiętki były też przyszywane zwyczajnym znanym nam dziś szwem który widać na zewnątrz)

Drugim zastosowaniem Whip Stitch, jest doszywanie wszelakich pasków do klamer na cholewach. Paski takie doszywane były od środka cholewy i wychodziły przez wycięte szparki.

Trzecim zastosowaniem jest obszywanie (i wzmacnianie jednocześnie) dziurek służących do zaplatania rzemieni.... np. przy butach wiązanych.

apped Seam

To jest już raczej kombinacja szwów niż pojedyncza technika. Słyży do wykonywania lamówek i wszelkiego rodzają obszyć. W zastosowaniu cienka skóra w połączeniu z grubą. Na schemacie przedstawiłem trzy najbardziej skomplikowane. Ale obszywać obuwie można naprawde przeróżnie :)

Przy jednych sposobach szycie jest całkowicie niewidoczne w innych widać tylko fragmenty. Obszycia były bardzo popularne już we wczesnym średniowieczu.

ZOBACZ TAKŻE